1. Passief roken doodt

Dinsdag 18 november 2003 heeft de Gezondheidsraad het in een rapport voor minister Hoogervorst van Volksgezondheid nog eens onomwonden neergeschreven: “Jaarlijks overlijden in Nederland duizenden mensen als gevolg van passief roken. Vele tienduizenden kinderen krijgen door de rook van anderen ernstige aandoeningen aan de luchtwegen.”

Vanaf januari 2004 gaat er een reeks van nieuwe rookverboden in. De Stivoro (Stichting Volksgezondheid en Roken) spreekt van een “mooi rapport”. De Horeca denkt daar wel anders over.

  • Hoe zit het nou precies met de effecten van meeroken? Welke schade richt het aan?
  • Welke maatregelen zijn er nu al van kracht?
  • Welke rookverboden gelden vanaf 1 januari 2004?
  • Hoe is dat bij ons op school geregeld?
  • En op jouw (sport)vereniging?
  • Hoe moeten we het uitgaansleven gezellig houden? Met een rookverbod?
  • Ondervind je er zelf hinder van?
  • Hoe zou jij het thuis, op school of in de horeca willen hebben?

2. Zwerfafval

Jaarlijks wordt op 350 vervuilde locaties in het land, van stranden en snelwegen tot winkelcentra en schoolpleinen het zwerfafval geteld. Het bedrijfsleven en de overheid hebben in het zogeheten Convenant Verpakkingen afspraken gemaakt over een drastische vermindering. Adviesbureau Oranjewoud en Bureau Trendbox onderzoeken het een en ander in opdracht van het ministerie van VROM. De stichting Nederland Schoon volgt de resultaten op de voet.

  • Wat doen de verschillende organisaties precies?
  • Wat verstaan we onder zwerfafval?
  • Welke afspraken zijn er precies gemaakt?
  • Hoe moeten we de hoeveelheid zwerfafval terugdringen?
  • Welke resultaten zijn er al geboekt?
  • Welke maatregelen kun jij nemen als vervuiler?
  • Waar in jouw omgeving tref jij zwerfafval aan?
  • Welke instantie in Gelderland ruimt ons vuil op?
  • Wie betaalt dat en hoeveel kost dat?

3. Rouwen op school

De gewelddadige dood, afgelopen november, van de 16 – jarige scholiere Maja Bradaric uit Nijmegen heeft weer eens aangetoond dat scholen voorbereid moeten zijn op rampen. Hoe klein de kans op zo’n gebeurtenis ook is.

Ook onze school is recent opgeschrikt door het overlijden van drie leerlingen in één jaar tijd.

Het onderwijsadviesbureau KPC Groep organiseert congressen rond het thema jongeren en rouw en publiceert boeken waarin rouwprotocollen staan. In oktober 2000 heeft de KPC een calamiteitenteam en een gratis calamiteitenlijn opgericht. Daar kunnen scholen terecht voor adviezen over wat te doen voor het geval een leerling overlijdt.

  • Wat is een rouwprotocol?
  • Wat is een calamiteitendraaiboek?
  • Hoe moet een school omgaan met het overlijden van een leerling?
  • Hoe ga je om met media-aandacht, met ongeruste ouders, met leerlingen in paniek?
  • Welke steun moet er zijn voor jongeren?
  • Wat vind jij belangrijk bij het verwerken van de dood van een scholier?
  • Welke maatregelen zou jij willen dat de school neemt?
  • Bestaat er op jouw school ook een rouwprotocol? Hoe ziet dat eruit?
  • Wat kun jij je herinneren van het recente verleden op SG Cambium?

4. Huiselijk geweld

Huiselijk geweld is de meest voorkomende vorm van geweld. Ruim 40% van de bevolking is ooit slachtoffer geweest. Een vrouw is gemiddeld twintig keer slachtoffer voordat ze naar de politie stapt.

De politie heeft op 5 november in heel Nederland alle meldingen en aangiften van huiselijk geweld geregistreerd. Politiecommissaris Gerda Dijksman van het Landelijk project huiselijk geweld schrok van de uitkomst.

  • Wat was de uitkomst van die telling?
  • Wat verstaan we onder huiselijk geweld?
  • In welke bevolkingslagen komt dat voor?
  • Hoe is de toename van het aantal meldingen te verklaren?
  • Hoe kun je er als politie mee omgaan?
  • Zijn er wel voldoende agenten om achter ieder gordijn te kijken?
  • Hoe kan zo’n situatie in een gezin tien jaar lang bestaan?
  • Waar kunnen slachtoffers van huiselijk geweld terecht?

5. Spelend de maatschappij in

“Speelgoed in welke vorm dan ook bevordert de ontwikkeling van de maatschappelijke visie. Je
leert omgaan met macht en geluk, winst en verlies, vader en moedertje spelen, etc.
Van elk speelgoed kun je als kind leren.” Dit zegt Marianne de Valck van Adviesbureau Spelen & Speel-goed
en auteur van Het Speelgoedboek, over maximale pedagogische leereffecten van speelgoed.

  • Wat was en is er zoal aan speelgoedsoorten?
  • Welk speelgoed past bij welke aard van het kind?
  • Welke opvoedkundige aspecten zitten er aan speelgoed?
  • Geef voorbeelden van leerzame binnen- en buitenspelen, voor 12 + ‘ers en voor alle leeftijden!
  • Wat is het Speelgoed Van Het Jaar?
  • Waar let de Stichting Goed Speelgoed op?
  • Wat zijn jouw eigen ervaringen met spellen en spelen?

6. Kijk wijzer

Sinds enige tijd zijn er de ‘Kijkwijzerclassificaties’: icoontjes vooraf aan de film, die moeten voorkomen
dat kinderen de stuipen op het lijf krijgen gejaagd of met hun neus tussen ranzig bloot terecht komen.
De jeugdige kijker moet beschermd worden! En het Nicam ziet erop toe.
Je kunt het ook positief benaderen: naar welke programma’s zouden ze wel moeten kijken?

  • Welk amusant èn leerzaam aanbod hebben de diverse omroepen in huis?
  • Hoeveel aandacht besteden de omroepen aan educatieve programma’s voor jongeren?
  • Als er straks betaaltelevisie komt, voor welke omroepen/programma’s zou je dan hoeveel geld willen neertellen?
  • Welke kijkwijzerclassificaties zijn er?
  • Vind je de ‘Kijkwijzerclassificatie’ nuttig en verantwoord?
  • Hoe zit het met jouw kijkgedrag en dat van de klasgenoten/ jongeren?

7. Jij bent een lintje waard

Elk jaar met koninginnedag daalt er een lintjesregen over Nederland neer. En dus ook over de
Bommelerwaard. Het is niet de koningin die de mensen aanwijst voor een lintje. Nee, dat mogen
de burgers zelf regelen. Iedereen kan in beginsel een koninklijke onderscheiding aanvragen voor
iemand anders. Maar dan moet je wel een beetje de weg weten. En je moet natuurlijk iemand kennen
die een lintje waard is, wegens verdienstelijk gedrag: als vrijwilliger, als ziekenbezoeker, als dialectverzamelaar,
als zwemtrainer, als rolstoelduwer, als sportieveling…

  • Hoe kom je aan een lintje?
  • Wanneer moet je dat aanvragen?
  • Bij wie moet je dan zijn?
  • Wie beslist er uiteindelijk?
  • Welke soorten onderscheidingen zijn er?
  • Wie zijn er zoal nationaal en regionaal onderscheiden? Waarvoor?
  • Wie zou jij in april 2004 een lintje gunnen en op grond waarvan?
  • Hoe lang bestaat dit verschijnsel al?
  • Hoort het nog wel thuis in onze moderne samenleving, zo’n lintje?

8. Orgaandonatie

Er is in Nederland nog altijd een tekort aan donororganen. Enkele jaren geleden organiseerde de
overheid een actie om meer donoren te krijgen. Het hielp niet. Hoe moet het nu verder met orgaandonatie?

  • Welke organen zijn zoal nodig en hoeveel?
  • Zijn alle mensen geschikt als donor?
  • Hoe werkt dat met een donorcodicil? Hoe geef je je op als donor?
  • Welke mensen hebben bezwaar tegen orgaandonatie?
  • Om welke bezwaren gaat het?
  • Hoe verloopt zo’n transplantatie?
  • Is de beslissingsprocedure van de artsen over de overledene zorgvuldig genoeg?
  • Wie mag beslissen over minderjarige kinderen?
  • Wie beslist als een overledene zelf geen keuze heeft kenbaar gemaakt?
  • Moet iedereen verplicht worden zijn organen af te staan?
  • Wat is volgens jou de beste procedure?