Betje Wolff en Aagje Deken

Achttiende eeuw

 
bwolfadeken
Betje Wolff  (1738) – 1804) en Aagje Deken (1741 – 1804)
Klik voor meer informatie

Betje Wolff en Aagje Deken zijn vooral bekend geworden door hun roman in briefvorm ‘Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart’.

Betje beleeft op zeventienjarige leeftijd haar eerste erotische avontuur. De kerk is hier niet van gecharmeerd en plaatst haar onder toezicht. Een paar jaar later trouwt ze met dominee Wolff. In de jaren daarna verdiept ze zich in de ideeën van de verlichting. In haar geschriften heeft ze veel kritiek op de regenten in die tijd en de ouderwetse opvattingen van de kerk. Een van haar felste tegenstanders is Agatha Deken. Er ontstaat op een gegeven moment een briefwisseling tussen deze twee en er groeit een hechte vriendschap. Als in 1777 Sara’s man overlijdt, gaan ze bij elkaar wonen.

In 1782 verschijnt hun belangrijkste werk: de Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart. Hoofdpersoon Sara beleeft in dit boek allerlei avontuurtjes en heeft moeite op het rechte pad te blijven. Uiteindelijk trouwt ze met ene Hendrik Edeling.

 

Ze becommentariëren in deze brievenroman de zeden van de burgers in hun tijd en tonen zich voorstanders van de ideeën van de verlichting. Jonge meisjes moeten genoeg vrijheid krijgen om zich tot een zelfstandige persoonlijkheid te ontwikkelen, maar hebben daarbij wel leiding nodig die hen beschermt tegen ‘verstrooiende vermaken, door de mode en de luxe gewettigd‘.

 

Wolff en Deken zijn aanhangers van de patriotten en keren zich tegen de Oranjes. Met hun Gedichten en Liedjes voor het Vaderland steunen zij de radicale patriotten die in 1798 de macht grijpen. 

Betje Wolff overlijdt op 5 november 1804 en negen dagen daarna Aagje Deken. Zij liggen samen begraven op de begraafplaats Ter Navolging in Scheveningen.

Ander werk van Betje Wolff en Aagje Deken: Willem Levend en Cornelia Wildschut

 

=> Justus van Effen