Fin de siècle

periode 1880 -1910

 

De veranderingen die we in de literatuur rond 1880 tegenkomen, kan je niet los zien van andere vernieuwingen in deze tijd. Steden worden steeds groter. De toenemende industrialisatie zorgt op vele fronten voor een enorme bedrijvigheid: spoorwegen worden aangelegd en voor het vervoer worden de nodige kanalen gegraven. Het is ook de tijd waarin steeds meer mensen politiek actief worden. Tegenover het liberalistisch kapitalisme komt de arbeidersbeweging te staan. Daarnaast organiseren de protestanten en katholieken zich en rond 1900 komt de eerste emancipatiegolf op gang.

 

 

In de schilderkunst zien we met de Haagse school (Mauve en gebroeders Maris) en Amsterdamse school (Isaac Israëls en Breitner) het impressionisme doorbreken. Deze Nederlandse schilders waren bevriend met de tachtigers, een groep schrijvers die de literatuur wilden vernieuwen. In Frankrijk waren de schilders Manet, Monet, Degas en Renoir de belangrijkste vertegenwoordigers  van het impressionisme.

 

 

Op wetenschappelijk gebied worden de exacte wetenschappen steeds belangrijker en ontstaan er nieuwe studies zoals de etnologie en psychologie. In de psychologie komt Freud met zijn psycho- analyse. De invloed van het bestuderen van het onderbewuste in deze studie zien we terug in het ontstaan van de psychologische roman.

 

 

Belangrijk in de wetenschap was het positivisme: er bestaat geen enkele zekerheid dan alleen door zintuiglijke waarneming of het leveren van natuurwetenschappelijk bewijs. Het marxisme beschouwt de geschiedenis als een wetmatige economische ontwikkeling waardoor de arbeidersklasse vanzelf in opstand zal komen.

 

 

In de literatuur zien als gevolg van deze ontwikkelingen het realisme en naturalisme opkomen.

Literaire genres
psychologische roman –  roman waarin het vooral de ontwikkeling van het innerlijk van de hoofdpersonen belangrijk is.
familieroman – roman waarin gebeurtenissen in verschillende generaties binnen een familie worden beschreven.
streekroman – roman waarin de landelijke omgeving grote invloed heeft op de ontwikkeling van de personages en de gebeurtenissen.

 

=> Impressionisme

 

 

 

 

 

 

 

Filmpje over de eerste socialist in het Nederlandse parlement Ferdinand Domela Nieuwenhuis: