Poëzie in de jaren zestig

1945 -1970

 

In de jaren zestig zien we o.a. door de Provobeweging een sterk verlangen naar democratisering. In de literatuur komt er een einde aan de ‘Beweging van vijftig’. De vernieuwing in de literatuur zien we vooral in de poëzie plaatsvinden waarbij het tijdschrift ‘Barbarber (1958 -1972) een belangrijke rol speelt. Grote invloed had daarbij de pop-art. Deze beweging kwam overwaaien uit de Verenigde Staten en liet zich inspireren door uitingen van massa-cultuur. De nieuwe stroming wordt ook wel het nieuw realisme genoemd. Een stroming waarin alledaagse gebeurtenissen het uitgangspunt vormen. Deze moeten dan op een andere manier bekeken worden en voor verwondering zorgen. Hiervoor gebruikte men o.a. krantenberichten, reclame-uitingen en boodschappenlijsten.

Dichters die zich hierdoor lieten inspireren waren K. Schippers, J. Bernlef en C. Buddingh.

Nieuwe literaire genres
 - ready-made – een tekst die wordt losgemaakt uit de oorspronkelijk context en daardoor 
   een gedicht wordt (zie K. Schippers en Vaandrager).

 - column – een beschouwing van hooguit een krantenkolom (Denk aan Simon Carmiggelt 
   en Godfried Bomans)

 

POP ART

De autobezitter

 er stapt een man in een auto
 verricht de nodige handelingen
voor het rijden
en rijdt
daarna
dan ook
inderdaad
weg.

KSchippers

citroen3

De koe

Kloppen SVP

van september ’35 tot juni ’38
studeerde ik middelbaar engels a.
de lessen werden gegeven
in het gymnasium
aan de laan van meerdervoort te den haag.
het was een zich deftig voordoend gebouw:
de stortbak van de wc
had dan ook twee deftige trekkers,
er hing een stukje ivoorkarton naast
waarop in deftige drukletters stond:
‘voor grote spoeling gebruike men de lange trekker
voor kleine spoeling gebruike men de korte trekker’
een vermoedelijk iets minder deftig
iemand had eronder geschreven:
‘in geval van twijfel
wende men zich tot de rector’

moraal:
ga niet bij het onderwijs,
en als u toch bij het onderwijs gaat
word dan liever geen rector

C. Buddingh

Uit: Gedichten 1938-1970

Ook de dichters rondom Gard Sivik’ gebruikten de alledaagse werkelijkheid  in hun gedichten.

Zo schreef Vaandrager:

  • Wat gebeurde er met
    reserve-luitenant Maduro?

Hij offerde zijn leven (1916-1945)
voor het vaderland.

  • De kroketten in het restaurant
    zijn aan de kleine kant

Uit:  Made in Madurodam

 

=> Judith Herzberg en Rutger Kopland

En Gust Gils:

  • Haar lachen deed hem denken
    aan het startgeluid van een auto op een vriesmorgen.

  • Jawel meneer ik leef,
    en ik schaam me niet te zeggen
    dat ik er niets van begrijp.

Uit: Berichten om bestwil 
 

Andere dichters die in Gard Sivik schreven waren: Armando en Hans Verhagen