Het middeleeuws toneel

middeleeuwen

 

We verdelen het toneel in de middeleeuwen in wereldlijk en geestelijk toneel.

A. Het wereldlijk toneel
Deze toneelstukken zijn waarschijnlijk ontstaan uit bewerkingen van ridderverhalen. We vinden in het Hulthemse handschrift vier abele spelen en een aantal sotternieën. Het woord abel staat voor fraai, voortreffelijk. Er zijn slechts vier abele spelen (Esmoreit, Gloriant, Lanseloet van Denemarken en Van de winter ende van den  somer) bewaard gebleven en ze gaan over de hoofse liefde.
Vaak werd er na het spelen van een abel spel een sotternie opgevoerd. Een sotternie (ook wel klucht) is een, kort komisch toneelstuk met een platte inhoud  (veel seksueel getinte grappen).

 

toneel_antwerpen

B. Geestelijk toneel
Bij het geestelijk toneel onderscheiden we drie soorten toneelstukken:

1. mysteriespelen
In een mysteriespel worden gebeurtenissen uit de bijbel (bv. de zondeval) nagespeeld.

2.  mirakelspelen
In een mirakelspel gebeurt door tussenkomst  van Maria of een andere heilige een wonder.
Het bekendste Mirakelspel is Mariken van Nieumeghen.

Tekst Mariken van Nieumeghen 

Bekijk het filmpje:

 

3. moraliteiten
In een moraliteit of sinnespel wordt een levensles of geloofswaarheid verkondigd.

Kenmerkend voor deze spelen is dat bepaalde begrippen (dood, deugd, moed e.d.) door acteurs worden gespeeld.
Deze symbolische figuren worden ook wel allegorische figuren genoemd.
De bekendste moraliteit is Elckerlyc.

Tekst en spel Elckerlyc 

 
 => Het lied in de middeleeuwen

 

 


Link: Lanseloet van Denemarken bij literatuurgschiedenis.nl

 

 


Dood van een vrek – Jeroen Bosch
Link: Meer over Elckerlyc