Kenmerken middeleeuwse literatuur

middeleeuwen

 

Middeleeuwse literatuur (1170-1550)

De taal was het Middelnederlands of Diets (diet = volk). Het was een verzameling dialecten want er was nog geen eenheidstaal. De teksten (handschriften of manuscripten) werden in kloosters gemaakt.

Bekende handschriften die de tand des tijds hebben overleefd zijn het Huthemse handschrift en het Gruuthuse handschrift.

Belangrijkste kenmerken:

  • De werken zijn geschreven in dichtvorm. De literatuur werd mondeling doorgegeven en dan is het makkelijker te onthouden als de regels rijmen.
  • Het is volkskunst, geschreven voor de groep (gemeenschapskunst),  eenvoudig en meestal anoniem.
  • De middeleeuwer denkt theocentrisch en dat wat wil zeggen dat alles op god gericht is en het werk getuigt van katholieke vroomheid.
  • Het werk is ook didactisch/moraliserend. Uit het werk moest wat te leren zijn (didactisch) en er moet in duidelijk worden wat goed en slecht is (moraliserend).

Je herkent de standenmaatschappij (adel, geestelijkheid en burgerij) in de werken.
Ridderromans, abele spelen liederen weerspiegelen de idealen van de adel. De invloed van de geestelijkheid zie je duidelijk terug in legenden, heiligenlevens en geestelijk toneel. De burgerij was op zoek naar kennis en las moraliserend en didactisch werk, de gewone man kijkt graag naar kluchten ook wel sotternieën of boerden (plat realistisch verhaaltje) genoemd.

Hoofse literatuur

Op de hoven van de adel diende men zich hoofs te gedragen. Het was belangrijk elkaar niet nodeloos te kwetsen. Er golden daarom allerlei regels omtrent gedrag. Je diende je correct te kleden, je aan tafel beschaafd te gedragen en een ander niet nodeloos te kwetsen. Het middel bij uitstek daartoe was zelfbeheersing. In allerlei literaire teksten werd getoond  hoe je je op de juiste manier diende te gedragen.

Populair was de hoofse minnelyriek van bijvoorbeeld  Hendrik van Veldeken.

 

Zie/luister:  Antwerps Liedboek

Hoofs gedrag komen we verder tegen in hoofse ridderromans, maar ook in oosterse en klassieke romans en in abele spelen.

Oefening

=> De ridderomans

 

 

klassen