Joost van den Vondel

zeventiende eeuw

 

Link: Vondel bij DBNL

De doopsgezinde ouders van Joost van de Vondel (1587 – 1679) vertrekken na de val van Antwerpen naar Keulen waar zoon Joost is geboren. Als Joost een paar jaar is, vertrekt de familie naar Amsterdam waar vader een winkel in kousen en zijde begon die Joost later overneemt.
In deze tijd gaat Joost zich ook bezig houden met het schrijven van gedichten en toneelstukken.

Vondel keert zich fel tegen onverdraagzaamheid en onrecht en kiest hartstochtelijk partij in de godsdienstige (remonstranten tegenover contraremonstranten) en politieke (prins Maurits tegenover Johan van Oldenbarnevelt) conflicten in die tijd. Hij schrijft daarover een aantal hekeldichten waarvan ‘Op het stockske van Joan van Oldenbarnevelt’ het bekendste is.

Nadat hij 1632 zijn zoontje en 1633 zijn dochtertje had verloren, overleed in 1635 zijn vrouw. Over de dood van zijn kinderen schreef hij de elegieën Kinder-lyck en Uitvaert van mijn Dochterken (klik voor de tekst).


Onthoofding Oldenbarnevelt
 

 

 

Kinder-lyck

Uitvaert van mijn Dochterken

 

Verder schreef hij de nodige gelegenheidsgedichten over gebeurtenissen in Amsterdam en christelijke feestdagen.

In 1637 schrijft Vondel zijn bekendste tragedie ‘Gijsbrecht van Aemstel’. Het stuk gaat over de brand en ondergang van Amsterdam in 1304. Nadat het in januari 1638 voor het eerst werd opgevoerd is het bijna elk jaar tot 1969 opgevoerd. In 2013 Heeft het toneelgezelschap Het Toneel Speelt deze traditie nieuw leven ingeblazen.

 

In 1640 bekeert hij zich tot het katholieke geloof. In de jaren daarna manifesteert Vondel zich vooral als toneelschrijver. Hij is in zijn werk bewogen en emotioneel. Hij dan veel meer barokkunstenaar geworden en dat herken je in zijn werk aan felle contrasten, veel uitroepen en hartstochtelijk taalgebruik. De bekendste toneelstukken zijn ‘Joseph in Dothan’(1640) en ’Lucifer’ (1654).

De laatste jaren van Vondels leven zijn door geldgebrek moeilijk. De oude dichter voorziet het einde en schrijft al vast een passend grafschrift:

‘Hier leit Vondel zonder rouw,
Hy is gestorven van de kouw.’

Hij sterft op 5 februari 1679, 91 jaar oud en werd in de Nieuwe Kerk op de Dam begraven.

=> G.A. Bredero

 

 

 


J
oost van den Vondel

Link Wikipedia

Kerstnacht

Eten en Drinken in de Gouden Eeuw